VPN (Virtual Private Network, sanal özel ağ), cihazınızla bir VPN sunucusu arasında şifreli bir tünel kurar. İnternete o sunucunun adresiyle çıkarsınız. Sonuç olarak internet sağlayıcınız hangi sitelere bağlandığınızı göremez, ziyaret ettiğiniz siteler de gerçek IP adresinizi görmez.
VPN nasıl çalışır?
- VPN uygulaması seçtiğiniz sunucuyla güvenli bir bağlantı kurar ve anahtarlarını doğrular.
- Cihazınızdan çıkan tüm trafik bu tünelin içinde şifrelenir.
- VPN sunucusu trafiği çözer ve hedef siteye kendi IP adresiyle iletir.
- Gelen yanıt aynı yoldan geri döner.
İnternet sağlayıcınız artık yalnızca “bir VPN sunucusuyla şifreli trafik” görür. Ziyaret ettiğiniz site ise yalnızca VPN sunucusunun adresini görür. Bunu kendiniz kontrol etmek için VPN açıkken ve kapalıyken IP adresinizi karşılaştırabilirsiniz.
VPN neyi korur?
- Halka açık Wi-Fi’da trafik gizliliği: kafe, otel ve havalimanı ağlarında aynı ağdaki kişilere karşı ek bir katman sağlar.
- İnternet sağlayıcısının gözetimi: sağlayıcınız ziyaret ettiğiniz alan adlarını göremez (DNS de tünelden geçiyorsa).
- IP adresinizin sitelerden ve P2P eşlerinden gizlenmesi.
VPN neyi korumaz?
- Hesaplarınıza giriş yaptığınızda kimliğinizi: Google veya sosyal medya hesabınız sizi zaten tanır.
- Çerezleri ve tarayıcı parmak izini: izleme için IP adresi tek yöntem değildir.
- Kötü amaçlı yazılımları ve oltalama sitelerini: dikkat ve güncel yazılım hâlâ gerekli. Bkz. internet güvenliği.
- VPN sağlayıcısının kendisini: trafiğiniz artık onun sunucularından geçer. Bu yüzden sağlayıcı seçimi çok önemlidir.
VPN güvenli mi? İyi bir sağlayıcıyı nasıl tanırsınız?
Bir VPN’in güvenliği, onu işleten şirketin güvenilirliğine bağlıdır. Şunlara bakın:
| İşaret | Neden önemli |
|---|---|
| Bağımsız no-logs denetimi | “Kayıt tutmuyoruz” beyanının bir denetim firması tarafından incelendiğini gösterir |
| Açık kaynak uygulamalar | Uygulama kodunun bağımsız olarak incelenebilmesini sağlar |
| Belli bir şirket ve yasal merkez | Kimin sorumlu olduğunu ve hangi yasalara tabi olduğunu bilmenizi sağlar |
| Kill switch ve DNS sızıntı koruması | Bağlantı koptuğunda gerçek IP’nizin açığa çıkmasını önler |
| Modern protokol (WireGuard) | Hızlı ve modern şifreleme. Bkz. VPN protokolleri |
Sağlayıcıları bu kriterlere göre karşılaştırma tablomuzda inceleyebilirsiniz.
Ücretsiz VPN’ler
Sunucu ve bant genişliği para tutar. Ücretsiz bir VPN’in masrafını reklam, veri toplama veya ücretli kullanıcılar karşılar. Güvenilir şirketlerin sınırlı ücretsiz planları ile kimin işlettiği belli olmayan “sınırsız ücretsiz” uygulamalar arasında büyük fark vardır. Ayrıntılar: Ücretsiz VPN rehberi.
VPN kullanmak yasal mı?
VPN kullanımına ilişkin kurallar ülkeden ülkeye değişir ve zaman içinde güncellenebilir. Bu sayfa hukuki tavsiye değildir. Hangi araçla olursa olsun yasa dışı içerik paylaşmak veya erişmek yasal hâle gelmez.
VPN’inizi test edin
VPN’i kurduktan sonra şu üç testi yapın:
- IP adresim: IP ve ağ sağlayıcı VPN’e mi ait?
- DNS sızıntı testi: DNS sorguları VPN’in sunucularından mı gidiyor?
- WebRTC testi: tarayıcı gerçek IP’nizi sızdırıyor mu?
Sık sorulan sorular
VPN beni tamamen anonim yapar mı?
Hayır. VPN, IP adresinizi ziyaret ettiğiniz sitelerden ve trafiğinizin içeriğini internet sağlayıcınızdan gizler. Ancak hesaplarınıza giriş yaptığınızda, çerezler ve tarayıcı parmak izi ile yine tanınabilirsiniz. Ayrıca VPN sağlayıcısı trafiğinizin meta verisini görebilir.
VPN güvenli mi?
Güvenilir bir sağlayıcının resmî uygulaması güvenlidir. Riskli olan, kim tarafından işletildiği belli olmayan, reklamla veya veri satışıyla finanse edilen ücretsiz uygulamalardır. Bağımsız denetim, açık kaynak uygulama ve şeffaf şirket bilgisi aranacak işaretlerdir.
VPN interneti yavaşlatır mı?
Bir miktar yavaşlatır, çünkü trafik ek bir sunucu üzerinden şifrelenerek gider. WireGuard tabanlı protokoller ve size yakın sunucularla fark çoğu zaman günlük kullanımda hissedilmez.